Soạn bài bác Đại cáo bình Ngô - Phần 2: Tác phẩm

Bố cục:

+ Đoạn 1 (từ đầu mang đến "Chứng cớ còn ghi"): xác minh tư tưởng nhân nghĩa cùng chân lí tự do dân tộc của Đại Việt (Nhân nghĩa nối liền với yêu nước chống xâm lược).

Bạn đang xem: Soạn văn đại cáo bình ngô

+ Đoạn 2 (từ "Vừa rồi" mang lại "Ai bảo thần dân chịu đựng được"): Lời tố cáo, lên án lỗi lầm của giặc Minh.

+ Đoạn 3 (từ "Ta trên đây núi Lam tô dấy nghĩa" mang lại "Cũng là không thấy xưa nay"): cốt truyện của cuộc chiến từ lúc mở đầu đến khi thắng lợi hoàn toàn. Đoạn này cũng nêu cao sức mạnh của tứ tưởng nhân nghĩa và sức mạnh của lòng yêu thương nước kết tinh thành sức mạnh của cuộc khởi nghĩa Lam Sơn.

+ Đoạn 4 (đoạn còn lại): Lời tuyên bố tự do và bài xích học lịch sử hào hùng được rút ra.

Hướng dẫn soạn bài

Câu 1 (trang 22 sgk Văn 10 Tập 2):

+ Đoạn 1 (từ đầu đến "Chứng cớ còn ghi"): xác định tư tưởng nhân nghĩa cùng chân lí chủ quyền dân tộc của Đại Việt (Nhân nghĩa nối sát với yêu nước kháng xâm lược).

+ Đoạn 2 (từ "Vừa rồi" mang lại "Ai bảo thần dân chịu được"): Lời tố cáo, lên án tội tình của giặc Minh.

+ Đoạn 3 (từ "Ta trên đây núi Lam đánh dấy nghĩa" đến "Cũng là chưa thấy xưa nay"): tình tiết của trận chiến từ lúc mở đầu đến khi thành công hoàn toàn. Đoạn này cũng nêu cao sức mạnh của tứ tưởng nhân ngãi và sức khỏe của lòng yêu nước kết tinh thành sức khỏe của cuộc khởi nghĩa Lam Sơn.

+ Đoạn 4 (đoạn còn lại): Lời tuyên bố chủ quyền và bài bác học lịch sử vẻ vang được rút ra.

⇒ mỗi đoạn diễn đạt một nội dung khác biệt nhưng đều tập trung hướng vào chủ đề tầm thường của bài cáo (nêu cao tứ tưởng nhân ngãi và tứ tưởng hòa bình dân tộc):

Đoạn 1 đặt ra tiền đề giải thích cho bốn tưởng nhân nghĩa – nhân nghĩa gắn liền với ưu dân ái quốc (yêu nước yêu thương dân) với khẳng định độc lập dân tộc.

Đoạn 2 xác định những hành vi hung ác của giặc Minh là có tác dụng trái với bốn tưởng nhân nghĩa, xâm phạm hòa bình Đại Việt.

Đoạn 3 nêu cao sức mạnh của tư tưởng nhân nghĩa cùng lòng yêu nước hoàn toàn có thể trừ gian khử bạo, đảm bảo bờ cõi.

Đoạn 4 tổng kết, bằng chứng cho sự đúng chuẩn của tứ tưởng nhân nghĩa, tứ tưởng tự do dân tộc.

Câu 2 (trang 22 sgk Văn 10 Tập 2):

a. Người sáng tác đã xác định chân lí về tứ tưởng nhân nghĩa lắp với ưu dân ái quốc với chân lí độc lập dân tộc.

b. Đoạn mở màn có chân thành và ý nghĩa như lời tuyên ngôn chủ quyền vì: + người sáng tác không đông đảo đưa ra hầu hết chân lí làm cho tiền đề lý luận hơn nữa dùng thực tiễn lịch sử để xác định tính khách hàng quan, chính xác của chân lí ấy (Như nước Đại Việt ta tự trước/ Vốn xưng nền văn hiến vẫn lâu; tự Triệu, Đinh, Lí, nai lưng bao đời khiến nền độc lập/ cùng Hán, Đường, Tống, Nguyên mỗi bên xưng đế một phương).

+ Qua đoạn mở đầu, tác giả khẳng định tự do bờ cõi toàn vẹn của nước Đại Việt trên những phương diện: văn hiến, giáo khu lãnh thổ, phong tục tập quán, nền lịch sử vẻ vang lâu đời.

c. Biện pháp viết của tác giả: áp dụng lời lẽ lập luận đầy tính thuyết phục, khẳng định nền tự nhà của Đại Việt vốn đã có từ lâu, mãi sau như một lẽ tự nhiên cần được kính trọng (từ trước, vốn xưng, vẫn lâu, đã chia, cũng khác). Người sáng tác sử dụng số đông câu văn biền ngẫu sóng song đặt phần lớn triều đại của vn ngang mặt hàng với các triều đại phương Bắc (Từ Triệu, Đinh, Lí, Trần,…mỗi bên xưng đế một phương); người sáng tác còn dùng phần lớn dẫn chứng lịch sử hào hùng từ đời trước để xác định tính đúng chuẩn cho lý lẽ của bản thân (Lưu Cung, Triệu Tiết, cửa ngõ Hàm Tử, Toa Đô, Bạch Đằng, Ô Mã).

Câu 3 (trang 22 sgk Văn 10 Tập 2):

+ phố nguyễn trãi vạch trần thủ đoạn xâm lược vn dưới cái lốt "phù Trần khử Hồ" của giặc Minh, bọn chúng là hầu như kẻ "dối trời lừa dân".

+ người sáng tác còn cáo giác những hành vi tội ác của chúng: tàn tiếp giáp dân đen hung ác (nướng dân đen trên ngọn lửa hung tàn/ vùi bé đỏ xuống dưới hầm tai vạ), bóc tách lột sức fan sức của (nặng thuế khóa, bạn bị nghiền xuống đại dương dòng sườn lưng mò ngọc, kẻ bị đem vào núi đãi cat tìm vàng, vét sản vật, bắt chim trả, nhiễu nhân dân, mồi nhử hươu đen), tàn phá cuộc sống thường ngày lao động, thiên nhiên đất nước ta (tàn hại cả giống côn trùng nhỏ cây cỏ, góa bụa khốn cùng, nặng nề nề đầy đủ nỗi phu phen, tan tác cả nghề canh cửi).

+ Âm mưu xâm lược vn là thâm hiểm nhất, phạm tội tàn ngay cạnh dân ta là tàn khốc nhất.

a. Thẩm mỹ của đoạn cáo trạng:

+ thực hiện những câu văn giàu cảm xúc, nhiều hình tượng:

-Nướng dân đen trên ngọn lửa hung tàn,

Vùi nhỏ đỏ xuống hầm tai vạ.

-Thằng há miệng, đứa nhe răng, ngày tiết mỡ bấy no nê không chán.

+ chuyển đổi giọng văn một giải pháp linh hoạt

+ áp dụng hình hình ảnh so sánh đắt giá, đối chiếu tội ác của giặc Minh với mẫu vô hạn "trúc nam giới Sơn", "nước Đông Hải".

+ thực hiện phép liệt kê tố cáo chũm thể, cụ thể tội ác của giặc.

+ Lời văn đanh thép, thống thiết: lúc uất hận trào sôi, khi mến thương tha thiết, lúc ước ao hét thật to, dịp nghẹn ngào, ấm ức.

Câu 4 (trang 23 sgk Văn 10 Tập 2):

a.Giai đoạn đầu của cuộc khởi nghĩa Lam sơn được tái hiện:

+ Đầy rẫy hồ hết khó khăn: lực lượng khởi nghĩa thiếu kỹ năng (Tuấn kiệt như sao buổi sớm/ bản lĩnh như lá mùa thu/ việc bôn tẩu thiếu thốn kẻ đỡ đần/ nơi duy ác hiếm tín đồ bàn bạc; Trông tín đồ người càng vắng bóng), thiếu lương thực (lương hết mấy tuần), quân đội còn mỏng (quân ko một đội) trong những khi "quân thù đương mạnh".

+ tuy nhiên người lãnh đạo – người anh hùng Lê Lợi lạ có ý chí quyết vai trung phong sắt đá, quyết không nản lòng dù khó khăn chồng chất nặng nề khăn:

Ngẫm thù mập há team trời chung,

Căm giặc nước thề không cùng sống.

Đau lòng nhức óc, chốc đà mười mấy năm trời;

Nếm mật ở gai, há phải một hai sớm tối.

Nỗi lòng mong mỏi phục hưng khu đất nước, giành lại hòa bình luôn thường xuyên trực trong thâm tâm người anh hùng ngay cả vào giấc ngủ:

Những nai lưng trọc trong cơn mộng mị,

Chỉ do dự một nỗi đồ gia dụng hồi.

+ sức mạnh đoàn kết và ý chí quyết tâm đó là vũ khí góp quân khởi nghĩa giành thắng lợi trước kẻ thù hung bạo.

b.Bài cáo còn mô tả toàn cảnh bức tranh cuộ khởi nghĩa Lam đánh trong quy trình phản công chiến thắng lợi:

+ phần nhiều trận đánh: đều trận tiến quân ra Bắc: Trận Tây Kinh, Đông Đô, Ninh Kiều, xuất sắc Động; Chiến dịch diệt đưa ra viện của địch: Trận bỏ ra Lăng, Mã Yên, Xương Giang. Mỗi cuộc chiến đều đuc rút những thắng lợi khác nhau, từ từ dành lại địa bàn, khiến tướng giặc cùng kẻ bội phản bội cần bỏ mạng, quân giặc tổn thất ko đếm xuể.

+ tác giả đã sử dụng thủ thuật đối lập đặc sắc để tương khắc họa hai bức tranh tương phản, một mặt là sự thắng lợi của quân khởi nghĩa với một bên là sự việc thất bại của kẻ thù:

- Khi biểu đạt thế chiến thắng của ta phố nguyễn trãi sử dụng hầu như động tự mạnh đi kèm với rất nhiều hình ảnh giàu mức độ gợi như: sấm vang chớp giật, trúc chẻ tro bay, đá núi cũng mòn, nước sông phải cạn, không bẩn không kình ngạc, tung tác chim muông,… tác giả phóng chiếu dáng vẻ vẻ thắng lợi của quân ta sánh ngang với thiên nhiên kì vĩ khủng lao.

- Khi biểu đạt sự đại bại của giặc tác giả sử dụng phép liệt kê với phần lớn hình ảnh cụ thể, chân thật (nghe hơi cơ mà mất vía, nín thở cầu thoát thân, bêu đầu, vứt mạng, thất thế, cụt đầu, tử vong, từ bỏ vẫn) cùng với mẹo nhỏ thậm xưng nói quá, hình hình ảnh giàu sức gợi (máu rã thành sông, tanh trôi vạn dặm, thây chất đầy nội, dơ để ngàn năm), bằng những biện pháp nghệ thuật và thẩm mỹ này sự khốn đốn, thảm sợ của kẻ thù được phơi bày.

+ đặc thù hùng tráng của đoạn văn được thể hiện rõ ràng bằng cây viết pháp nhân vật ca, xuyên suốt từ ngôn ngữ cho tới hình ảnh, nhịp điệu:

- phần nhiều hình ảnh phong phú, đa dạng giàu sức gợi, tính chất của trận đánh, buổi giao lưu của con bạn được đối chiếu với sự rộng lớn lớn, kì vĩ của thiên nhiên.

- Về phương diện ngôn ngữ, những động tự mạnh link với nhau chế tác thành những chuyển động dồn dập, dữ dội như cách hành quân của đoàn quân khởi nghĩa. Các tính từ nhiều sức biểu cảm khắc họa nhị bức tranh trái chiều giữa quân ta cùng kẻ thù, miêu tả khí cố kỉnh và đà chiến thắng của ta và sự thua của quân thù.

- nhạc điệu của đoạn văn dồn dập, sảng khoái, cất cánh bổng; âm thanh giòn giã, hào hùng.

Câu 5 (trang 23 sgk Văn 10 Tập 2):

+ Giọng văn đến đây gửi sang một âm vực khác, từ hùng hồn, hào sảng đưa sang trầm lắng, suy bốn nhưng vẫn chan chứa niềm từ hào. Sự khác nhau này bắt nguồn từ mạch nội dung của bài bác cáo, tiếp đây tác đưa tổng kết và suy ngẫm về thành công của trận đánh tranh chủ yếu nghĩa.

+ trong lời tuyên ba nền độc lập, người sáng tác đã rút ra bài học lịch sử:

- Quy nguyên tắc bĩ, thái (khốn cùng, thông suốt) của trời đất, quy cơ chế suy vong thịnh trị tất yếu hèn của mỗi quốc gia. Chính vì vậy sự vững chắc khi vẫn được xây dừng trên cửa hàng phục hưng dân tộc, thì cảnh xa của đất nước chắc chắn rằng sẽ thiệt tươi sáng, huy hoàng.

- Sự phối hợp giữa mức độ mạnh truyền thống lịch sử và sức mạnh thời đại: có hiện thực hôm nay và tương lai mai sau cũng là bởi "nhờ trời khu đất tổ tông khôn thiêng ngầm giúp đỡ", nhờ tất cả chiến công trong quá khứ: "Một cỗ nhung y chiến thắng, bắt buộc công oanh liệt nghìn năm".

- Những bài bác học lịch sử vẻ vang này còn thiết thực, có mức giá trị tới tận bây giờ trong cuộc sống đời thường của chúng ta: có thành công thì cũng biến thành có thất bại, chính là quy nguyên tắc tất yếu, họ phải biết chấp nhận, kiên trì, quyết trọng điểm vượt qua thất bại để có được thành công bền vững và kiên cố bằng chính năng lực của mình; phải biết tôn trọng, học hỏi và chia sẻ những người đi trước, ghi ghi nhớ những kinh nghiệm có trong vượt khứ.

Câu 6 (trang 23 sgk Văn 10 Tập 2):

a. Đại cáo bình Ngô mang chân thành và ý nghĩa tuyên ngôn về quyền sống của bé người, biểu hiện ở việc tác giả nêu lên bốn tưởng nhân nghĩa: nhân ngãi là có lại cuộc sống thường ngày ấm no mang đến nhân dân (yên dân), tác giả còn lên án gay gắt những hành vi chà sút cuộc sống, sinh linh của nhỏ người.

b. Sự hài hòa giữa yếu tố chủ yếu luận cùng yếu tố văn chương ngơi nghỉ Đại cáo bình Ngô:

+ yếu tố chính luận:

- Kết cấu: bài bác cáo gồm kết cấu chặt chẽ, gồm 4 phần mỗi phần mang trong mình 1 nội dung rõ ràng làm khác nhau tư tưởng trung tâm.

- Lập luận: người sáng tác sử dụng số đông lập luận dung nhan bén, thuyết phục, có dẫn chứng cụ thể, rõ ràng, không thể bác bỏ bỏ.

- tự ngữ: mỗi lần chuyển từ bỏ lập luận này sang trọng lập luận khác đều phải sở hữu lời mở đầu, gửi đoạn, biểu thị rõ ý mà tác giả sắp nói tới, kết nối những ý với nhau một bí quyết khăng khít (từng nghe, vừa rồi, ta đây, lại ngặt vì, nắm mà, trọn hay, do thế).

+ nguyên tố văn chương:

- từ ngữ: giàu tính hình tượng, gợi hình, gợi cảm, gợi âm thanh, với sắc thái biểu cảm cao (sử dụng các tính từ, rượu cồn từ mạnh).

- Hình tượng: biểu tượng người hero được xây đắp với vẻ đẹp nhất sánh ngang thuộc đất trời, mang xúc cảm ngợi ca của tác giả, mẫu này được diễn tả trong sự trái chiều với hình hình ảnh thất bại ê chề của kẻ thù.

- nghệ thuật sử dụng câu văn: câu văn dài ngắn linh hoạt xen kẹt nhau, thực hiện kiểu câu biền ngẫu sóng đôi.

- Nhịp điệu: linh hoạt, uyển chuyển.

Luyện tập:

Câu 1: Lập sơ đồ vật kết cấu của Đại cáo bình Ngô cùng phân tích công dụng của nghệ thuật và thẩm mỹ kết cấu đó.

*

Nhận xét - Ý nghĩa

1. Nội dung: học sinh nắm được mọi nội dung bốn tưởng dân tộc, nhân bản sâu sắc, sở hữu tầm thời đại của tác giả.

Xem thêm: Bài Tập Về Bất Đẳng Thức Lớp 10 Nâng Cao ), Bất Đẳng Thức (Bài Tập Sgk Nâng Cao)

2. Nghệ thuật: học viên phân tích được thẩm mỹ chính luận với phần nhiều lập luận, hình thức tài tình, tinh tế và sắc sảo của bài xích cáo, xứng danh là tuyên ngôn độc lập, là "áng thiên cổ hùng văn" của dân tộc.