Các đơn vị khoa học đã dành thời lượng bự để xác định ai là bạn khai sinh chữ quốc ngữ - chủ đề đã được những học giả, nhà phân tích trong và ngoại trừ nước bàn thảo, tranh luận hơn 100 năm qua.




Bạn đang xem: Ai tạo ra tiếng việt

*
Đền thánh Anrê Phú im tại dinh trấn Thanh Chiêm

Tại hội thảo chiến lược Dinh trấn Thanh Chiêm với chữ quốc ngữ tổ chức tại Điện Bàn, Quảng phái mạnh ngày 24.8, các nhà khoa học đã chiếm hữu thời lượng bự để xác định ai là người khai sinh chữ quốc ngữ - vấn đề đã được các học giả, nhà nghiên cứu và phân tích trong và kế bên nước bàn thảo, tranh luận hơn 100 năm qua.

hội thảo chiến lược do bộ KH-CN, bộ VH-TT-DL, Hội Khoa học lịch sử dân tộc VN, ủy ban nhân dân tỉnh Quảng nam giới tổ chức.

“Xét lại” Rhodes


Đề xuất Thanh Chiêm là “di tích sệt biệt”

Lần thứ 2 tham gia hội thảo chiến lược về Thanh Chiêm, GS-TS Trương Quốc Bình (Ủy viên Hội đồng di sản văn hóa truyền thống quốc gia) đã đề xuất Bộ VH-TT-DL sớm cẩn thận đưa dinh trấn Thanh Chiêm (tại làng Điện Phương, TX.Điện Bàn) vào danh sách di tích lịch sử quốc gia. Dù là phế tích, tuy nhiên theo ông, Thanh Chiêm thậm chí xứng đáng là di tích đất nước đặc biệt, cần được xem là hình tượng văn hóa của quy trình mở mang phạm vi hoạt động của dân tộc.

bắt đầu từ năm 1912, giáo sĩ tín đồ Pháp Léopold Michel Cadière đã xác định trong cuộc hội thảo về văn hóa truyền thống VN tại Paris rằng công lao sáng tạo ra chữ quốc ngữ thuộc về giáo sĩ fan Pháp Alexandre de Rhodes (1591-1660). Chính luận điểm của một học giả bao gồm uy tín như Cadière đã được không ít thế hệ học giả, nhà nghiên cứu và phân tích về ngôn ngữ và văn hóa truyền thống VN bình thản chấp nhận.

Đến năm 1950, GS Dương Quảng Hàm viết sách toàn quốc văn học sử yếu ớt cũng nhận xét Rhodes có công nhất, là người đầu tiên đem in số đông cuốn sách bằng văn bản quốc ngữ. Giai đoạn 1985 - 1991, những nhà nghiên cứu như GS-TS Lê Văn Hảo, Vũ Ngọc Phan, GS Nguyễn Văn Hoàn… cũng nhận định Rhodes là người đầu tiên đã học tập hỏi phân tích các cung giọng trong giờ Việt để triển khai xong sự phiên âm giờ đồng hồ Việt bằng chữ cái Latin, bao gồm công đầu trong việc nghiên cứu, gồm vai trò đặc biệt quan trọng “mà ko ai hoàn toàn có thể tranh chấp được”… Năm 1994, đề bài khoa học cấp cho nhà nước Chữ quốc ngữ và cuộc cách mạng chữ viết đầu thế kỷ 20 vì Hoàng Tiến nhà biên cũng tiếp tục đánh giá Rhodes “là đại diện thay mặt và giữ lại công đầu” trong vấn đề khai sinh chữ quốc ngữ.

tuy nhiên, công tích của Rhodes đã trở nên nhóm nghiên cứu độc lập Đinh Trọng Tuyên - Đinh Bá Truyền (Quảng Nam) mạnh mẽ lên giờ đòi “xét lại” trên hội thảo. Vào tham luận của mình, nhóm phân tích do ông Tuyên đại diện thay mặt đã liệt kê nhiều chủ kiến trái chiều đối với L.M.Cadière. Chũm thể, năm 1927, học giả Phạm Quỳnh nêu ý kiến “không nên một bạn nào tạo nên sự một mình” đối với chữ quốc ngữ. Năm 1955, học trả Georges Taboulet (Pháp) trong cuốn công sức của Pháp ở Đông Dương mở rộng mắt nhìn hơn lúc bàn về việc phiên âm tiếng Việt bằng văn bản Latin, nhận định rằng việc khai sinh chữ quốc ngữ là cần lao tập thể, còn linh mục de Rhodes đã hệ thống hóa, chỉnh lý và thịnh hành loại chữ này. Đáng chú ý, năm 1972, linh mục Joseph Đỗ Quang chính tỏ ra hoài nghi luận điểm của Cadière khi cho rằng Rhodes chỉ là trong những người tạo nên “nhưng coi ra số đông lại đề cao trên mức cho phép sự nghiệp của ông”.


*
Bản tởm Lạy cha năm 1632, do Pina và một giới trẻ giáo dân người việt nam lần đầu dịch quý phái tiếng Việt

“Vai trò số 1” của linh mục Pina




Xem thêm: Tổng Hợp Tranh Tô Màu Con Thỏ Ấn Tượng Và Sinh Động Nhất Update 2022


Nhóm nghiên cứu và phân tích Đinh Trọng Tuyên đã đưa ra hầu như cứ liệu cho thấy thêm linh mục bạn Pháp Roland Jacques đang phát hiện tại 2 thành phầm chưa chào làng của linh mục tín đồ Bồ Đào Nha Francisco de Pina (1585 - 1625) có bức thư viết dở bằng Bồ ngữ làm việc Ma Cao với tiểu luận Nhập môn giờ Đàng Ngoài bởi La ngữ tại tình nhân Đào Nha. Nhờ đó, năm 2002 Roland Jacques đã minh chứng Pina mới đó là người đầu tiên sáng tạo thành chữ quốc ngữ.

trên hội thảo, nhiều nhà nghiên cứu và phân tích cũng đã dẫn lời tựa do chủ yếu Alexandre de Rhodes viết lúc xuất bạn dạng cuốn từ điển Việt - ý trung nhân - La (năm 1651) công khai minh bạch thừa dìm vai trò tiên phong hàng đầu của linh mục Pina trong việc Latin hóa giờ Việt. Pina đến Đàng trong thời gian 1617, kế tiếp học tiếng Việt, phát triển thành giáo sĩ trước tiên giảng đạo đến tín đồ bản địa mà không nên phiên dịch. Ông soạn tài liệu cách thức Latin hóa giờ đồng hồ Việt cùng cuốn Ngữ pháp giờ đồng hồ Việt; dạy tiếng Việt cho một vài giáo sĩ khác, trong các số ấy có Rhodes (đến Thanh Chiêm năm 1624).

tại phiên tóm lại hội thảo chiều qua, đơn vị sử học tập Dương china thống nhất với nhiều tham luận không cho Rhodes là “cha đẻ” của chữ quốc ngữ (như quan lại điểm của đa số học giả già đời trước đây); đồng thời đánh giá linh mục de Pina chính là người sáng tạo chữ quốc ngữ, còn linh mục de Rhodes là người hoàn thành xong xuất sắc, cùng Thanh Chiêm là nơi thứ nhất xuất phân phát chữ quốc ngữ. “Người Pháp có ý đồ khi nhấn mạnh vấn đề vai trò của giáo sĩ Pháp Rhodes khi chúng ta vào Đông Dương và có cơ chế mới so với văn hóa bạn dạng địa”, ông Quốc nói.

Một chi tiết thú vị được nhà phân tích Nguyễn Hồng Quý (TP.HCM) kể là, tuy tín đồ Pháp hữu ích dụng chữ quốc ngữ nhằm củng cố cơ chế bảo hộ ở VN, nhưng sau cùng chữ quốc ngữ đã trở thành vũ khí khơi dậy tinh thần non sông dân tộc.

Vai trò của người việt và Nhật

tại hội thảo, bà Châu Yến Loan (tác mang cuốn Dinh trấn Thanh Chiêm - kinh thành thứ nhị xứ Đàng Trong, NXB Đà Nẵng - 2015) đã nhắc tới vai trò của fan VN hiệp tác với giáo sĩ Pina, đó là bạn teen giáo dân mang tên đạo là Phêrô với Pina lần trước tiên dịch một số phiên bản kinh lịch sự tiếng Việt hồi năm 1618, bắt đầu công cuộc thu thanh tiếng Việt bằng mẫu trường đoản cú Latin. ở bên cạnh đó, các tên tuổi học trả như Trương Vĩnh Ký, Nguyễn Văn Tố, Nguyễn Văn Vĩnh… cùng với rất nhiều người Quảng cũng đã đóng góp tích cực trong việc phổ biến và truyền bá chữ quốc ngữ vào vào đầu thế kỷ 20 thông qua trào lưu Duy Tân và hoạt động của các chí sĩ đương thời.

Nhà nghiên cứu Fukuda Yasuo (Trường đh Hà Nội) thì nhìn nhận vai trò của bạn Nhật trong câu hỏi hỗ trợ tùy chỉnh thiết lập hệ thống phiên âm giờ đồng hồ Việt bằng văn bản Latin trên xứ Quảng, trong số đó có Miguel Maki cùng Josef Tsuchimochi (đến Đàng Trong giai đoạn 1615 - 1624).

tại hội thảo, linh mục Nguyễn ngôi trường Thăng (Quảng Nam) đã lời khuyên tổ chức một ngày tôn vinh chữ quốc ngữ và thành lập và hoạt động một kho lưu trữ bảo tàng chữ quốc ngữ.